Seminar, De Reehorst Ede, 12-03-2020
Concerncontrol binnen de Gemeente: Publieke Waarde in control!

 

 

  • Afgelopen jaren won het idee van Public Value Management (PVM), sturen op Publieke Waarde(n), binnen gemeenten steeds meer terrein.
  • Met een ‘overgang’ naar PVM verandert de rol van de concerncontroller fundamenteel.
  • Ofwel: “Controllership in de publieke sector zal op een moderne wijze moeten worden ingericht met oog voor maatschappelijke waarden in balans met economische resultaten, met oog voor de professionele ruimte en ‘soft controls’ (Prof. dr. Hans Bossert en Prof. dr. Ed Vosselman (2014))
  • Maar bij financiële tegenslag grijpen veel gemeenten direct terug naar ‘oude’ sturingsmethoden: protocollen, administratieregels, rapportageverplichtingen, experimenten met financieringsvormen en nieuwe bureaucratische organisatielagen. Zelfs ingrijpen in de organisatie van uitvoeringspartners
  • Wat heeft dit voor consequenties voor PVM Ún voor die nieuwe rol en bijbehorende competenties van de concerncontroller?
  • En: kan dat echt niet anders?
  • Ofwel: hoe krijgen/houden we ‘Publieke Waarde in control’?

 

‘Publieke Waarde(n) in Control’ is het thema van de 8e editie van het seminar Concerncontrol binnen de Gemeente op 12 maart aanstaande in Ede. Tijdens het programma komen de volgende aspecten aan de orde:

 

Publieke Waarde in de knel

De aftrap wordt gegeven door Paul Hofstra, Directeur Rekenkamer Rotterdam. Afgelopen oktober publiceerde de Rekenkamer Rotterdam her rapport Publieke Waarde in de knel, een meta-analyse van 42 rapporten die tussen 2009 en 2018 werden gepubliceerd. Doel was om inzichtelijk te maken wat de belangrijkste oorzaken zijn waardoor uitvoering van beleid de doelstellingen mist.

Paul bespreekt de belangrijkste in het onderzoek gevonden rode draden en zal deze waar mogelijk duiden door ze in een bredere maatschappelijke, bestuurlijke en bestuurs-wetenschappelijke context te plaatsen.

En hoewel dit rapport natuurlijk over Rotterdam gaat blijken de conclusies toch vrij naadloos aan te sluiten bij (vrijwel alle) andere gemeenten.

 

Publieke waarde en de balans tussen afstand en control

Daarna gaat Martin Jonker, Concerncontroller Gemeente Haarlem op Publieke waarde en de balans tussen afstand en control.

“De grenzen van Publieke Waarde worden mede bepaald door de beschikbare financiële armslag”, aldus Martin. Gemeenten zagen zich de afgelopen jaren geconfronteerd met grote budgetoverschrijdingen op vooral het sociale domein en kortingen op het gemeentefonds.

Om de exploderende kosten te controleren grijpen veel gemeenten terug op ‘oude’ sturingsmethoden en zelfs in ingrijpen in de organisatie van uitvoeringspartners.

Martin bespreekt de dilemma’s waarvoor gemeenten zich geplaatst zien, de mogelijke oplossingsrichtingen Ún de effecten daarvan op de rol en de aard van (concern-)control.

 

Persoonlijk effectief leiderschap voor de concerncontroller

In het razendsnel veranderende krachtenveld binnen de gemeente komt het voor de controller niet alleen aan op hoe formele control management instrumenten kunnen worden ingezet, maar vooral ook om zaken als overtuigingskracht, onderhandelingsbekwaamheid en persoonlijkheid van de controller.

Gerda van Dijk, Hoogleraar Publiek Leiderschap VU Amsterdam en Directeur Zijlstra Center gaat tijdens haar presentatie welke informele mechanismen,  zogenaamde ‘soft controls’, de controller ten dienste staan.

Gerda laat een paar van deze ‘soft controls’ de revue passeren en legt uit hoe beïnvloeding van managers en professionals plaatsvindt, wat de (bedoelde en onbedoelde) effecten van die beïnvloeding zijn en hoe je aan de goede kant blijft van de grens tussen beïnvloeding en manipulatie.  En hoe je als controller een verbindende rol kunt innemen in deze processen.

 

En tenslotte gaat Gert-Jan Kievit, Business Manager ConQuaestor, in op de vraag hoe de controller kan groeien naar Business Partner met toevoegde waarde’