Praktijkseminar, De Reehorst Ede, 21-09-2021
Aquathermie: TEO, TEA, TED

***Inschrijven niet meer mogelijk!*****



Aquathermie is de verzamelterm voor duurzaam verwarmen en koelen met water. Het gaat om warmte en koude uit oppervlaktewater (TEO), afvalwater (TEA) en drinkwater (TED).

In een analyse voor STOWA heeft CE Delft berekend dat het economisch potentieel van TEO uitkomt op 150 PJ, dat van TEA op 56 PJ en dat van TED op 4 tot 6 PJ per jaar.  In totaal kan daarmee worden voorzien in circa 50%  van de landelijke warmtevraag.

Daarbij maakt aquathermie gebruik van in de praktijk bewezen technieken.

Aquathermie is daarmee één van de meest kansrijke alternatieven voor duurzame verwarming van het woningbestand!

Tijdens het seminar Aquathermie: van idee naar realisatie op dinsdag 21 september gaan de drie topspecialisten in Nederland op de drie deelgebieden vanuit een aantal concrete business cases uitgebreid in op de kansen, technieken, keuzes, kosten en toepassingsmogelijkheden van aquathermie.

Daarbij zullen onder meer de volgende vragen worden behandeld:

 

  • Wat is TEO/TEA/TED en hoe werkt het?
  • Wat zijn de randvoorwaarden?
  • Wat zijn de implicaties voor de omgeving/natuur/(drink-)waterkwaliteit?
  • Voor welk soort projecten/woningen is het (vooral) toepasbaar?
  • Waar wordt het al toegepast en wat zijn de eerste ervaringen?
  • Welke systeemconfiguraties zijn denkbaar? En wat is er nodig om op te schalen?
  • Wat zijn de technische aandachtspunten?
  • Hoe is de business case?
  • Hoe kunnen corporaties en gemeenten er achter komen of het voor hun situatie toepasbaar is en zo ja, op welke manier?
  • Wat is de termijn van idee tot en met  realisatie?
  • En vooral ook: wat zijn aandachtspunten?

 

Zoals al gezegd: alle drie aquathermie onderdelen worden behandeld aan de hand van concrete business cases.

Over Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO):

Het oppervlaktewater, grotendeels in beheer bij waterschappen en Rijkswaterstaat, is een kansrijke, maar nog grotendeels onbenutte bron van hernieuwbare energie. Uit een landelijke verkenning Warmte en Koude uit het Watersysteem blijkt, dat TEO, met een potentieel van ruim 70% van de totale mogelijke bijdrage aan warmte van aquathermie alles heeft om uit te groeien tot een van de belangrijkste duurzame energiebronnen.

TEO is met name een prominent alternatief voor aardgasvrije wijken. Wanneer (open) warmtenetten uitgebreid en ontwikkeld worden, is grootschalige benutting van deze bron mogelijk. Bijkomend voordeel van TEO is dat het een zeer beperkte ruimtelijke impact heeft. Ook zou TEO een positieve invloed kunnen uitoefenen op hittestress en de waterkwaliteit in bebouwd gebied, omdat het leidt tot stroming, beluchting en afkoeling van het oppervlaktewater.

Over Riothermie (TEA):

Nederland heeft 100 duizend km riool. Een flink eind, waar dagelijks een enorme hoeveelheid water doorheen stroomt. Water dat relatief warm is. Deze warmte kan eenvoudig worden onttrokken.

Ook Riothermie is een bewezen techniek, die goed functioneert en waarmee we in staat zijn om gebouwen volledig gasloos te verwarmen. In Nederland worden al een tiental projecten op deze manier verwarmd. In het buitenland doet men dit al veel meer en ook veel langer. Verder is er nog een ander belangrijk voordeel. Met dezelfde techniek kunnen we namelijk ook koelen.

Tot voor kort was slechts een temperatuur tot 45 graden Celsius haalbaar. Inmiddels liggen temperaturen tot 70 graden binnen de mogelijkheden. Uiteraard biedt dit grote voordelen vooral voor bestaande woningen: nog slechts een relatief beperkte mate van isolatie is noodzakelijk, wat uiteraard grote financiële voordelen biedt!

Over Thermische Energie uit Drinkwater (TED):

Ook TED is geen nieuwe technologie. TED wordt in Nederland al ongeveer 15 jaar toegepast, onder andere als collectieve warmtevoorziening. De wijk EVA-Lanxmeer in Culemborg is daar een mooi voorbeeld van.

Ten opzichte van TEO en TEA heeft TED als voordeel dat het water als ‘energiedrager’ schoon door de warmtewisselaar gaat. Daardoor is er geen aanvullende zuivering van het water nodig.

Belangrijkstee vraag hierbij is in hoeverre opschaling van TED mogelijk is in combinatie met de primaire taak van drinkwaterbedrijven; het leveren van drinkwater met onberispelijke kwaliteit.

Daarbij moet bij milieuvoordelen rekening worden gehouden met de extra energie die nodig is om het kraanwater in huis weer op te warmen, bijvoorbeeld voor een douche- of afwasbeurt. De eerste ervaringen leren dat de klant daar in de praktijk niets van merkt, maar bij grootschaliger toepassingen heeft dit natuurlijk de nodige aandacht.

Over de sprekers:

Ronald Roosjen, Strategic advisor watermanagement bij Deltares, is al vrijwel zijn hele werkzame leven actief op het snijvlak van innovatie en duurzame energie. Sinds vijf jaar is hij één van de leidende experts in Nederland op het gebied van aquathermie, vooral Thermische Energie uit Oppervlaktewater.

De deelnemers aan het eerder dit jaar georganiseerde webinar over TEO waardeerden Ronald gemiddeld met een 8,5!

Barry Meddeler, senior adviseur bij Syntraal, begon zes jaar geleden als pionier van de riothermie. Inmiddels wordt hij in Nederland gezien als een van de belangrijkste experts. Hij werkt als directe adviseur voor verschillende gemeentes en waterschappen en hij stond mede aan de wieg van enkele succesvolle projecten

De deelnemers van de vorige edities van dit webinar waardeerden Barry gemiddeld met een 8,4!

Andreas Moerman, projectmanager en onderzoeker binnen het team Energie en Circulaire systemen van KWR, is binnen KWR verantwoordelijk voor onderzoek naar de performance van huidige TED-systemen, en onderzoek naar eventuele correlatie met bijvoorbeeld weerparameters. Daarmee is hij op dit moment een van de leidende experts op het terrein van de business case van TED systemen.

Daarbij werkt hij vanuit TED aan de Aquathermie viewer, die als doel heeft gemeenten, corporaties en projectontwikkelaars via de potentieelkaart te koppelen aan drinkwaterbedrijven als bronhouder van thermische energie.